De verbinding tussen brein en huid: wat doet stress met je huid?

Heb je wel eens een periode of moment meegemaakt waarin je huid verraadt dat je lichaam onder stress staat? Bijvoorbeeld doordat je een puistje krijgt, of doordat je na een lange stressvolle periode op een dag in de spiegel kijkt en denkt: “Waarom zie ik er ouder uit?” Benieuwd hoe dat komt en hoe je het kunt voorkomen? Laten we uitzoeken hoe we jong en fris blijven!

Stress is een biologische reactie op mogelijk gevaar. De vecht-of-vluchtreactie is een afweermechanisme dat in werking treedt wanneer het brein acuut gevaar waarneemt. Dat kan heftige gevoelens van angst of stress veroorzaken, waardoor het lichaam zich voorbereidt om te vechten of te vluchten. Tijdens dit dilemma stromen er talloze stresshormonen door je lichaam, die je meer zuurstof en kracht geven om voor het gevaar weg te rennen of het aan te gaan.

Wanneer we een belangrijke presentatie geven, in de file staan of ons zorgen maken over het laatste nieuws, ervaren we een vorm van stress. En dat begint allemaal in het brein. De hypothalamus, het deel dat je hormonen aanstuurt, geeft in tijden van stress een signaalstof af. Die activeert de hypofyse, een klier zo groot als een erwt aan de onderkant van de hersenen, achter de neus en de bijholtes. Deze klier maakt vervolgens adrenocorticotroop hormoon (ACTH) aan en zet de bijnieren aan tot het produceren van het stresshormoon “cortisol”. Cortisol is het belangrijkste stresshormoon, en gelukkig maar, want dit hormoon helpt je enorm wanneer je snel moet wegrennen uit een bedreigende situatie.

Maar wanneer je cortisol aanmaakt en dit hormoon niet gebruikt wordt waarvoor het bedoeld is (vechten, vluchten enzovoort), heeft die opeenhoping een negatief effect op het welzijn van je lichaam. Een opeenhoping van stresshormonen veroorzaakt een ontstekingsreactie in het lichaam. Die onderdrukt het immuunsysteem, waardoor je vatbaarder wordt voor infecties door acneveroorzakende bacteriën, en daarnaast kan de talgproductie van de huid toenemen.

Deze twee factoren zijn de perfecte combinatie voor een ontsteking in de huid: een puistje of acne.

Daarnaast is cortisol mede verantwoordelijk voor de talgproductie in de huid. Bij te veel talg kan het samen met dode huidcellen een wit bultje vormen: een comedo. In dit bultje raken P. acnes-bacteriën ingesloten, waardoor ze kunnen gedijen. Zo creëer je een perfecte leefomgeving voor bacteriën, met een puistje of acne als resultaat.

Stressvolle situaties zijn moeilijk te vermijden. Zoals gezegd staan we nu eenmaal af en toe in de file of moeten we een belangrijk gesprek op het werk voeren dat een vorm van stress met zich meebrengt. Die situaties zijn onvermijdelijk, maar we kunnen wel proberen onze reactie erop te veranderen, zodat de cortisolproductie niet te hoog oploopt. We weten nu dat cortisol je de kracht geeft om in beweging te komen: te vechten of te vluchten. Die kracht kun je ook goed benutten door te sporten. Soms moet je gewoon even je boosheid of frustratie kwijt, en boksen is daar een populaire manier voor. Veel mensen vinden opluchting in het letterlijk eruit slaan van al hun kracht en boosheid, waardoor ze situaties daarna beter kunnen relativeren.

Verder wil ik kort noemen dat je copingstrategie (de manier waarop je op een situatie reageert) bij stress indirect een negatief effect op je huid kan hebben. Denk bijvoorbeeld aan krabben, bijten of pulken aan je huid. Ook gedrag en leefgewoonten zoals alcohol drinken, roken of veel ongezond eten hebben een negatieve invloed op de huid.

Ik zou nog veel meer oplossingen kunnen noemen om met stress om te gaan, maar de moraal van dit verhaal is je bewust te maken dat stressvolle situaties echt invloed hebben op ons welzijn. Zoek een methode die voor jou werkt om met stressvolle situaties om te gaan. Je kunt bijvoorbeeld denken aan meditatie of yoga. Van allebei is bewezen dat ze stress verlichten.

Succes, en stel gerust je vragen.

Liefs, Fabienne